เอกสารประกอบคำอภิปราย
เรื่องการ์ตูนเพื่อวิทยาศาสตร์
ของ กรมวิชาการ
นาง สลวย โรจนสโรช ผู้อภิปราย
…………………………………………………..
ความมุ่งหมายในการจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติในครั้งนี้ เท่าที่ข้าพเจ้าได้ศึกษาจากหลักการและเหตุผลแล้วเข้าใจว่า ต้องการจะจัดทำสื่อในการที่จะให้ความรู้แก่คนทั่วไปทุกระดับให้สามารถเข้าใจสิ่งแวดล้อมรอบตัวอันประกอบด้วยปรากฏการณ์และเทคโนโลยีทางวิทยาศาสตร์ และสามารถนำความรู้นั้นมาแก้ปัญหาในชีวิตประจำวันของตนได้ รวมทั้งจะให้รู้จักสังเกตธรรมชาติของวิทยาศาสตร์เพื่อการนำมาสร้างสรรค์ต่อไป
ในความมุ่งหมายของการจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติครั้งนี้มุ่งไปที่หนังสือภาพที่เราเรียกกันว่าการ์ตูน ดังนั้นจึงหนักไปทางให้มีการปฏิบัติการนักเขียนการ์ตูนซึ่งจะมีผู้มีความรู้ในการถ่ายทอดวิชาวิทยาศาสตร์เป็นพี่เลี้ยง จึงให้ชื่อว่า “การเขียนการ์ตูนเพื่อเสริมความรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์” อย่างเช่น “อันตรายจากไฟฟ้า” เป็นต้น เป็นรูปภาพการ์ตูนชุดดีเป็นกรอบ มีรูปแสดงกิริยาต่อเนื่องกัน และมีคำอธิบายสั้นๆไม่มากนัก
บทบาทในการสัมมนาครั้งนี้จึงอยู่ที่ผู้เขียนการ์ตูนมากกว่าผู้เขียนเรื่อง เมื่อความสำคัญมาอยู่ที่ผู้เขียนการ์ตูน ถ้าจะให้ดี ผู้เขียนการ์ตูนจะต้องเข้าใจธรรมชาติหรือเนื้อหาของเรื่องที่จะเขียนมากพอสมควร หนังสือที่จะออกมาจะเป็นรูปบรรยายประกอบภาพเนื้อหาจะเป็นแบบของนิยายทางวิทยาศาสตร์ ว่าด้วยเรื่องของวิทยาศาสตร์ในปัจจุบันอันไม่ใช่เรื่องเพ้อฝัน อย่างที่ตลาดเรียกกันว่า “นิยายวิทยาศาสตร์” (ไม่มีคำว่าทาง)
การ์ตูนเพื่อวิทยาศาสตร์ในการสัมมนาครั้งนี้คงจะเป็นแบบนี้
และคำบรรยายภาพหรือที่เราจะว่าเป็นนิยายก็คงจะต้องเป็นแบบนี้
อาจจะผูกเรื่องเป็นเด็กชายต๋องซนอย่างในรูปแล้วตกลงมา เลยมีการ์ตูนสอนวิธีปฐมพยาบาลคนถูกไฟฟ้าซ็อตเอาด้วยก็ได้
ถ้าจะเป็นเรื่องถากถางก็เห็นจะเป็นอย่างต่อไปนี้ เป็นการถากถางการทำลายป่า
เรื่องอย่างนี้อาจจะเรียกได้ว่า เห็นนิยายทางวิทยาศาสตร์ หรือเรื่องของวิทยาศาสตร์ Science ltoay นิยายวิทยาศาสตร์ที่เรียกกันว่า Leievee Fieliney คืออะไร
เพื่อให้เข้าใจคำว่า “นิยายวิทยาศาสตร์”ในตลาดหนังสือ ข้าพเจ้าจึงขอตัดตอนจากบทความของ Tom Dethertuy ประธานผู้พิมพ์จำหน่ายของสำนักพิมพ์ To5 ซึ่งมีชื่อเสียงในการจำหน่ายนิยายวิทยาศาสตร์มาดังต่อไปนี้
“…….คำว่านิยายวิทยาศาสตร์นั้นเราอาจจะเรียกผิดก็ได้ ความจริงก็เป็นวรรณกรรมที่เกือบจะตรงข้ามกับนิยายทางโลกซึ่งเราเรียกกันว่านิยายหลัก นิยายหลักเป็นเรื่องเกี่ยวกับชีวิต บรรยายด้วยทักษะและความรู้สึกนึกคิดของคนทั่วๆไป แต่นิยายหรือจะเรียกว่าข้ามชาติเกิดหรือข้ามยุคอะไรทำนองนั้น แล้วก็ได้พบประกับบุคคลที่อยู่ในสมัยหรือในชาติที่ตนรู้จักและไม่รู้จัก ตัวเอกของเรื่องก็เป็นตัวละครที่เดินทางข้ามช่วงกาลนั้น
บางทีผู้เขียนก็เอาเรื่องของดาวเคราะห์มาสร้างเป็นฉาก บางทีก็ก้าวเข้าไปในลักษณะที่เพ้อฝันมีเวทมนต์คาถาก็ได้ …..” จากประธานกรรมการบริษัททอร์กล่าวสรุปได้ว่า
ในการเขียนการ์ตูนเพื่อวิทยาศาสตร์ในครั้งนี้ และจุดประสงค์ที่จะเผยแพร่ความรู้ ความเข้าใจ ในวิทยาศาสตร์ปัจจุบัน และเทคโนโลยีในชีวิตประจำวัน ผู้เขียนเรื่องที่จะประกอบกับการ์ตูน จึงเป็นแบบ Ceieuer clouy ไม่ใช่ Ceience Fictions การเขียนไม่เหมือนกัน ทั้งฉากและปัญหาและวิธีการแก้ปัญหา