สารคดี แมวใครว่าไม่สำคัญ

แมวใครว่าไม่สำคัญ

ส.คุปตาภา

                            แมวอยู่ร่วมกับคนมานานนับพันๆปีมาแล้ว   บางครั้งก็ได้รับความยกย่องนับถือว่าเป็นเทวดา  บางครั้งก็ได้รับคำสาปแช่งว่าเป็นผีร้าย

เมืองบูบาติสของอียิปต์โบราณนับถือว่าแมวศักดิ์สิทธิเนื่องจากนับถือเทพธิดา  บาศก์ซึ่งมีหัวเป็นแมว  และเทพธิดาองค์นี้เป็นผู้คุ้มครองเมืองบูบาสติส  ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันออกของสามเหลี่ยมแม่น้ำไนล์  ใครฆ่าแมวตายในสมัยนั้นจะต้องได้รับโทษถึงตายตกไปตามกัน  มีนักประวัติศาสตร์โรมันเคยบันทึกไว้ว่ามีชาวโรมันคนหนึ่งฆ่าแมวตายที่นี่ประชาชนก็ลงประชาทัณฑ์จนตายเหมือนกัน  และถ้าแมวของใครตายเจ้าของก็จะจัดพิธีทำศพอย่างดีริมฝั่งแม่น้ำไนล์และทำมัมมี่ไว้  เจ้าของยังต้องโกนคิ้วไว้ทุกข์อีกด้วย

ชาวโรมันโบราณถือว่าเทพธิดาไดอานาของตนนั้นบางครั้งก็แปลงตัวเป็นแมวเทพธิดาของชาวสแกนดิเนเวียซึ่งเป็นเจ้าแม่แห่งพืชพันธุ์ธัญญาหารมีแมวเทียมรถประจำตัวอย่างไรก็ตามแมวมีความสำคัญมาแต่ดึกดำบรรพ์คือช่วยกำจัดหนูตามยุ้งฉางข้าวบ้าง  กำจัดงูพิษบ้าง

บางพวกถือว่าแมวนี้เป็นลูกพระจันทร์  กลางคืนจะกระปรี้กระเปร่ามีดวงตาวาวแววเหมือนดวงจันทร์แล้วเชื่อว่าดวงตานั้นมีอำนาจมหัศจรรย์สามารถสะกดจิตได้แม้แต่งูพิษและ  พวกตะวันออกถือว่าแมวเป็นตัวนำวิญญาณของคนตายไปจากร่าง  บางเผ่าของนิโกรอาฟริกาตะวันตกเชื่อว่าวิญญาณคนตายแล้วเข้าไปอยู่ในตัวแมว

ในสมัยกลางนักปราชญ์อังกฤษคนหนึ่งกล่าวว่าแมวตัวหนึ่งถูกทำร้ายและคนที่ทำร้ายแมวก็คอยเฝ้าดูอยู่    รุ่งขึ้นปรากฏว่ามีผู้หญิงคนหนึ่งที่กล่าวกันว่าเป็นแมวตัวนั้นบาดเจ็บเหมือนแมวตัวนั้น  ปลายปี  ค.ศ.1718  ในระยะที่อังกฤษกำลังเป็นโรคกลัวแม่มดหมอผี  เล่ากันว่ามีชายคนหนึ่งไล่ต้อนแมวฝูงหนึ่งออกไปจากบ้าน  แล้วตีแมวตายสองตัว  นอกนั้นบาดเจ็บพอรุ่งขึ้นปรากฏว่ามีคนพบยายแก่สองคนตายตรงที่แมวตายนั่นเอง  และปรากฏว่ามีบาดแผลเช่นเดียวกับแมว  จึงเชื่อกันว่า  แมวนั้นเปลี่ยนร่างกลับเป็นคนในตอนกลางคืน  ในระยะที่กำลังคลั่งกลัวแม่มดกันในอังกฤษนั้นกล่าวกันว่าแมวซึ่งเป็นแม่มดนั้นมีเก้าชีวิต  ตายแล้วจะกลับคืนมีชีวิตใหม่ถึงเก้าครั้ง

ในญี่ปุ่นก็ถือว่าแมวนั้นดูดเลือดเจ้าของ  แต่แมวดูดเลือดของญี่ปุ่นนั้นสังเกตได้ง่ายเพราะมีสองหาง  เรื่องเชื่อประหลาดเหล่านี้ในปัจจุบันก็ยังมีอยู่เล็กน้อยว่า  แมวจะมาสูบเอาลมหายใจเด็กเกิดใหม่ขณะแอนในเปล  พวกพยาบาลหรือพี่เลี้ยงจะต้องคอยระวังกลัวจะเป็นอย่างที่เชื่อกันว่าแมวจะมาทำร้าย

ส่วนในเมืองไทย  แมวก็มีความสำคัญยิ่ง  ในพิธีกรรมแห่นางแมวก็ถือว่า  จะทำให้ฝนตกขจัดความแห้งแล้งของภูมิภาค  การฆ่าแมวตายถือว่าบาปหนักเท่ากับฆ่าเณรตาย

ลูกแมวที่เกิดเดือนพฤษภาคมเคราะห์ร้ายกว่าแมวอื่นเพราะจะถูกถ่วงน้ำให้ตายเนื่องจากจะเชื่อกันว่าแมวที่เกิดเดือนนี้จะไม่ล่าหนูแต่จะนำงูหรือหนอนกระสือเข้าบ้าน

เรื่องแมวดำ     แมวดำในสหรัฐอเมริกาและเกือบจะทั้งยุโรป  ถือว่าเป็นปีศาจแต่อังกฤษกลับถือว่า  แมวขาวเป็นปีศาจ  แมวด่างยิ่งร้ายกาจมากถือว่าเป็นพวกใกล้ชิดสนิทกับแม่มด  ในปัจจุบัน  ถ้าเห็นแมวดำแล้วลูบไปตามสันหลังอย่าไปไล่มันเพราะถ้าไปขับไล่ก็จะพาโชคไปด้วย  แต่ในยอคเชอร์เช่นเดียวกับอเมริกาหาว่าโชคร้าย  แต่ถ้าเป็นเจ้าของแมวดำแล้วจะนำโชค  และมีคนอเมริกันหลายคนเชื่อว่าโชคไม่ดีถ้าแมวเดินผ่านจากซ้ายมาขวา   แต่ที่ประหลาดคืออากัปกริยาของแมวสามารถทำนายอากาศได้  เช่นแมววิ่งกันพล่านหมายถึงลมแรง  ถ้าไชหูทำความสะอาดหูของมันแสดงว่าฝนจะตก  ถ้านั่นหันหลังให้ไฟแสดงว่าหิมะจะตกหรือพายุจะแรง  ในอินโดนิเชียถือว่าถ้าเทน้ำลงบนหลังแมวแล้วฝนจะตกได้ของเราก็เหมือนกัน  มีพิธีแห่นางแมวเพื่อขอฝน

มีผู้พยายามสังเกตอากัปกริยาของแมวกับความผันแปรของอากาศ  การีที่แมวเลียขนของมันแสดงว่ามันรู้สึกว่าขนชื้น  ฝนจะตก  ถ้าอากาศร้อน  แมวก็จะขนพองเพื่อให้อากาศผ่านเข้าไปตามขนของมัน

คุณสมบัติในการเป็นยาของแมว   เขาว่าหางแมวมีคุณสมบัติในการรักษาหูด  และตะมอย   และโรคคัน   หนังแมวตากแห้งเขาว่าบันเทาการปวดฟันได้    ในคริสต์ศตวรรษที่ 17  เชื่อว่าเอาแมวทั้งตัวต้มลงไปในน้ำมันมะกอกเป็นยารักษาบาดแผลชั้นหนึ่ง  ถ้าใครเป็นโรคที่รักษาไม่รู้จักหายเขาว่าให้เอาโรคถ่ายไปให้แมวโดยนำแมวไปอาบน้ำในน้ำอาบของคนป่วยแล้วก็ไล่มันออกจากบ้าน  ถือว่าจะพาโรคภัยไข้เจ็บไปด้วย  ถ้าหากในบ้านมีคนป่วยก็สังเกตอากัปกริยาของแมว  ถ้าแมวออกไปจากบ้านก็แสดงว่าจะมีคนตาย  ถ้าคนป่วยฝันถึงแมวหรือแมวกัดกันก็แสดงว่าความตายใกล้เข้ามาแล้ว  ถ้าหากมีคนตายในบ้านแมวจะไหวตัวออกไปจากบ้านทันทีและ  เมื่อทำศพเสร็จแล้วจึงมักจะกลับมา  ถ้าแมวกระโดดข้ามศพคนตายให้ฆ่าแมวตายทันทีเพราะถือว่า  จะทำให้คนตายไปแล้วเกิดไม่ดี

แมวจาม    ถ้าแมวเกิดจามขึ้นก็สังเกตกันว่า  ถ้าจามหนเดียวใกล้เจ้าสาวในเช้าวันแต่งานแล้วการแต่งงานนั้นจะมีความสุข  หรืออาจจะมีฝน  ถ้าจามสามทีแสดงว่าคนในครอบครัวจะเป็นหวัดกันในไม่ช้า

ถ้ามีแมวเจ็บหรือกำลังจะตายให้รีบเอาออกไปนอกบ้าน  มิฉะนั้นจะทำให้ทั้งบ้านเจ็บไข้ได้ป่วย  ถ้ายายบ้านในทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของอังกฤษถือว่า  ต้องทิ้งเอาแมวไว้เพื่อรักษาโชค  กลาสีถือว่าถ้ามีแมวในเรือจะนำโชคมาให้เรือลำนั้น  การโยนแมวลงทะเลเพราะมันเป็นแมวดำและไม่มีขนขาวเลยสักเส้นเพราะถือว่าจะทำให้เกิดพายุใหญ่อย่างไม่นึกฝัน

พวกนักแสดงจะต้องรับแมวถือว่าเป็นลางดี  แต่ถ้าแมววิ่งข้ามเวทีขณะกำลังมีการแสดงถือว่าไม่ดีความเชื่อในเรื่องเกี่ยวกับแมวนี้ก็ยังคงมีอยู่ในชุมชนในอเมริกา  ทางใต้ยังมีนิทานทำให้เชื่อว่าแมวเป็นผีร้าย  เป็นแม่มด  แต่ขณะเดียวกันหนวดแมวก็ยังใช้ในทางเวทมนต์คาถา  ทางใต้เชื่อว่าถ้าหากเตะแมวจะเป็นโรครูมาทิซึม  แต่แมวดำต้มถือว่ารักษาโรคปอด  ทัศนคติจากนิทานเก่าๆจากเหนือก็เชื่อกันมานานว่าการจะมีน้ำขึ้นน้ำลงนั้นอาจจะดูได้จากตาแมว  ในเนพนซิลวาเนียเชื่อว่า  ต้มแมวดำจะระงับผีร้ายได้  พวกโอคานเซียนกลัวไม่กล้าฆ่าแมวดำ

จะต้องตัดอุ้งตีนแมวแล้วโยนออกมานอกบ้าน

ในเทพนิยายแมวรู้สึกจะมีบทบาทที่มีความสุขมากกว่า  เราเป็นหนีอิสปอยู่ในนิทานหนูกับแมวว่าใครจะเอากระดิ่งไปผูกคอแมว  พวกเด็กๆทางเหนือของยุโรปก็สนุกสนานกับเรื่องแมวที่ชื่อดิลดรัมบินขึ้นไปบนปล่องไฟแล้วกลายเป็นกษัตริย์ของแผ่นดินแมว   ขณะเมื่อลูกแมวพูซในรองเท้ากลายเป็นเรื่องระดับชาติ

นิยายเรื่องพูซอินบูท  มีหลายฉบับ  ตัวเอกเป็นเพียงชายหนุ่มธรรมดาแต่ได้รับมรดกเป็นแมว  แมวตัวนี้ความจริงเป็นเจ้าชายแต่ถูกสาบให้เป็นแมว   แมวตัวนี้มีความเป็นอัฉริยะมาก  สามารถโน้มน้าวกษัตริย์ว่านายของตนนั้นเป็นคนชั้นสูงที่มั่งคั่ง    และจัดหาที่ดินให้มากมายพร้อมทั้งเสื้อผ้าดีๆให้สรวมจนกระทั่งได้ครองเจ้าหญิงราชธิดาของกษัตริย์เป็นภรรยาเมื่อถูกถามว่าต้องการอะไรเป็นรางวัล   แมวก็พยายามวิงวอนให้ตัดหัวตนเสีย  พอตัดหัวแมวก็เลยพ้นคำสาบกลายเป็นเจ้าชาย

ในปัจจุบันแม้แมวจะหลุดจากฐานะเป็นเทพธิดา  ก็ยังมีสิ่งตอบแทนอื่นยังคงเป็นดาราในโทรทัศน์บ้าง  และบางทีก็ปรากฏในเศรษฐกิจในผลิตผลของอาหารแมว  แมวก็ยังคงแจ่มใส  สุภาพ  มีลักษณะเหมือนเทวดา  และ  มีความลึกลับมหัศจรรย์มาก

แมวและหนูมักจะมีเรื่องราวร่วมกันในนิทานที่เกี่ยวกับการเริ่มเรื่องราวของโลก  ตามเรื่องนิทานนั้นพวกหนู  พวกกระรอกนี้มีมาก่อนแมว  แต่ก็เป็นสาเหตุแห่งการที่สร้างแมวขึ้นมาเมื่อคราวน้ำท่วมโลกนั้นยังไม่มีแมว  โนอานำหนูคู่หนึ่ง  และหนูตัวเล็กๆลงไปในเรืออาร์คผลที่สุดก็เลยเต็มไปด้วยพวกแทะกัดกิน  โนอาก็ถามสิงโตเจ้าของสัตว์ว่า  จะต้องทำอะไรสักอย่างในสถานการณ์เช่นนั้น  สิงโตก็จามออกมาเป็นแมวคู่หนึ่ง  มาช้าจำนวนหนูก็ลดลงมีการกล่าวกันว่าพระเจ้าสร้างแมว  แต่หนูเป็นผลของซาตานสร้าง  เจ้าหนูทำหน้าที่ทำลายชีวิตคือแทะเอาเรืออาร์คของโนอาเป็นรู  แต่เคราะห์ดีที่ถูกแมวของพระเจ้าจับได้  และอุดรูรั่วด้วยกบที่คลานลงไปอยู่ในรูนั้น