แม่น้ำคงคา
จาก Man myth & Magic
ส.คุปตาภา
แม่น้ำของอินเดียที่มีชื่อเสียงในด้านความศักดิ์สิทธิ์ที่สุดที่ไม่สามรถจะหาที่เปรียบได้คือแม่น้ำคงคาเป็นนามในภาษาสันสกฤตและภาษาอื่นๆของอินเดีย แหล่งกำเนิดอยู่ในเขตของภูเขาหิมาลัยแห่ง Tehli สูงถึง 13,400 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ไหลลงสู่ทางทิศตะวันตกของภูเขาหิมาลัยและที่ราบตอนเหนือของทิว Vinwolhva แม่น้ำคงคาไหลไปทางทิศตะวันออกและใกล้เมืออาลาฮาบัดก็บรรจบกับแม่น้ำยมนา แม่น้ำทั้งสองไหลล้อมที่ซึ่งอุดมสมบูรณ์เรียกว่า หรือ อัตระวดี ซึ่งถือว่าเป็นดินแดนอันศักดิ์สิทธิ์ของชาวฮินดูที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่ในตอนต้นแม่น้ำคงคามีแควใหญ่ที่สุดที่บรรจบกันในเบงกอล ชื่อแม่น้ำพรหมบุตร แม่น้ำคงคามีความยาว 1557 ไมล์
ความเชื่อในความศักดิ์สิทธิ์ของแม่น้ำคงคาไม่ได้มาจากในระยะแรกๆของประวัติศาสตร์ฮินดู เนื่องจากในบทสวดของประเพณีโบราณของพวกอารยันถือว่าแม่น้ำยมนาและสารสวดีเป็นที่นับถือว่าศักดิ์สิทธิ์กว่า ในคัมภีร์ฤคเวทนั้นมีกล่าวถึงแม่น้ำคงคาเพียงสองครั้งเท่านั้น แต่เมื่อพวกอรยันแผ่ขยายมาทางตะวันออกของปันจาบไปตามลุ่มน้ำคงคาที่อุดมสมบูรณ์ก็เคยมีความเชื่อถึงความศักดิ์สิทธิ์ของแม่น้ำพึ่งจะมั่นคงลงรากลึกเอาเมื่อราวๆ 500ปีก่อนคริสตกาลนั่นเอง
แม่น้ำคงคาได้รับการยกย่องว่าเป็นเทพธิดาและยังคงนับถือกันอย่างกว้างขวางเทพนิยายบางเรื่องถือว่า แม่น้ำคงคานั้นไหลออกมาจากหัวแม่เท้าของเทพวิษณุ มีนิยายในมหากาพย์รามายะนะ ว่า แม่น้ำคงคาเดิมอยู่ในสวรรค์ถูกนำลงมาจากสวรรค์ด้วยอำนาจ สวดวิงวอนของบรรดาสาวกของนักบุญ เพื่อจะมาล้างเถ้าของโอรสของพระเจ้า ทั้งหกหมื่นองค์ที่ถูกสายตาอันเกรี้ยวกราดของ เผาไหม้เอา แม่พระคงคากริ้วมากในการที่ต้องลงมาจากสวรรค์ พระศิวะเทพเกรงจะกระทบกระเทือนต่อชาวโลกที่แม่พระคงคาหล่นลงมาจากสวรรค์จึงเอาหน้าผากรับไว้ แล้วปล่อยให้น้ำคงคาไหลไปตามเส้นเกศาของพระองค์
เทพนิยายของฮินดูกล่าวว่าแม่น้ำพระคงคานั้นทรงเป็นชายของกษัตริย์ สันตนูและมีโอกาสทรงนามว่า ภิศมะ เป็นวิรีบุรุษผู้หนึ่งในมหากาพย์มหาภารตะ บางทีก็ว่าเป็นเทพธิดาแห่งภูเขาทรงนามว่าภารตี พระชายาของพระศิวะ บางทีก็เป็นแม่พระธรณี ตามริมฝั่งแม่น้ำคงคามีโบสถ์บูชาแม่พระคงคามากมาย ที่สำคัญที่สุดคือวิหาร